Czy warto założyć spółkę komandytowo-akcyjną?

Strona główna > Blog > Czy warto założyć spółkę komandytowo-akcyjną?

Nowa rzeczywistość prawno-podatkowa kształtująca się na fundamentach wprowadzonych za sprawą reformy prawa podatkowego, która miała miejsce od 1 stycznia 2022 roku w związku z wejściem w życie Polskiego Ładu skłania przedsiębiorców do wzmożonych analiz nad stosowaną dotychczas formą organizacyjno-prawną przedsiębiorstwa, szukając korzystnych rozwiązań i nowych możliwości. Jest to niewątpliwie konsekwencja wzrostu obciążeń publicznoprawnych nakładanych na podatnika w postaci ruchomej wysokości składki zdrowotnej ZUS uzależnionej w większości przypadków od uzyskiwanego dochodu, a także braku możliwości jej odliczenia od zaliczki na podatek dochodowy w dotychczasowej wysokości lub nowych kategorii podatków dla spółek, takich jak: podatek od przerzuconych dochodów oraz minimalny podatek dochodowy. Wśród dostępnych form organizacji przedsiębiorstwa w ostatnim czasie coraz większe zainteresowanie zyskuje spółka komandytowo-akcyjna. Czym jest w praktyce i czy rzeczywiście jest to szansa na realną optymalizację podatkową? Czy jej założenie wiąże się z konkretnym ryzykiem dla właścicieli? Poniższy artykuł stanowi wnikliwe spojrzenie na istotę tworu jakim jest spółka komandytowo-akcyjna, pozwalające na ocenę jej wad oraz zalet, w szczególności przez pryzmat rozwiązań Polskiego Ładu.

Czym jest spółka komandytowo-akcyjna?

Kodeks Spółek Handlowych

Kodeks Spółek Handlowych definiuje spółkę komandytowo-akcyjną jako spółkę osobową, powołaną do prowadzenia przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec potencjalnego wierzyciela za zobowiązania powstałej spółki co najmniej jeden wspólnik odpowiada bez ograniczenia (komplementariusz), którego nazwisko powinno znaleźć się w nazwie firmy oraz co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem. Komplementariuszami i akcjonariuszami mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które mają jednak zdolność prawną. Co do zasady, akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki. Obarczenie go odpowiedzialnością może nastąpić wyłącznie w sytuacji zamieszczenia nazwiska akcjonariusza w nazwie spółki, który od tej pory odpowiada jak komplementariusz lub przekroczenia przyznanego umocowania oraz działania bez pełnomocnictwa. Jest to atrakcyjne rozwiązanie, gdyż daje możliwość optymalnie łatwego sposobu na podwyższenie kapitału spółki przez emisję akcji na rzecz akcjonariuszy, którzy przyjmują rolę pasywnych inwestorów i nie mają realnego wpływu na politykę przedsiębiorstwa, jednak zachowują prawo do zysku. Klasyfikacja prawna spółki komandytowo-akcyjnej narzuca jej prowadzenie pełnej księgowości w ramach ksiąg rachunkowych zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o rachunkowości. Należy jednak wspomnieć, że obligatoryjne wpłaty udziałowców na kapitał zakładowy zgodnie z obowiązującymi przepisami powinny łącznie wynosić co najmniej 50 000 zł. Jest to zasadnicza różnica w porównaniu z chociażby spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, której kapitał zakładowy powinien wynosić co najmniej 5 000 zł. Co więcej, wkład wniesiony przez komplementariusza może mieć postać: przeniesienia na spółkę prawa własności lub innych praw, a także świadczenia pracy. Z kolei wkład wnoszony przez akcjonariusza przeznaczany jest na pokrycie kapitału zakładowego spółki i może być pokryty wkładami pieniężnymi lub aportem.

Obowiązki ewidencyjne

Założenie spółki komandytowo-akcyjnej wiąże się z dopełnieniem szeregu formalności związanych z przygotowaniem umowy założycielskiej w odpowiednim kształcie. Wynika to m.in. z konieczności sporządzenia statutu spółki oraz oświadczeń akcjonariuszy potwierdzających objęcie akcji i zgodę na związanie spółki w formie aktu notarialnego. Przy rozpatrywaniu spółki komandytowo-akcyjnej jako dostępnej formy organizacyjnej, należy również pamiętać o obowiązku prowadzenia własnej strony internetowej, funkcjonującym od 1 stycznia 2020 roku w odniesieniu do każdej spółki akcyjnej i komandytowo-akcyjnej, bez względu na liczbę akcjonariuszy oraz rozmiar przedsiębiorstwa. Na dedykowanej spółce stronie internetowej powinny znaleźć się takie informacje jak m.in. firma, siedziba i adres spółki, numer KRS, oznaczenie właściwego sądu rejestrowego, NIP i wysokość kapitału zakładowego oraz inne ogłoszenia spółek wynikające z odrębnych przepisów. Dodatkowym kosztem organizacyjnym funkcjonowania spółki są obowiązki nakładane przez ustawodawcę w związku z procesem dematerializacji akcji, co sprowadza się do konieczności prowadzenia rejestru akcjonariuszy w formie elektronicznej przez wybrany przez spółkę podmiot.

Spółka komandytowo-akcyjna a rozliczenia podatkowe

Odliczenia od podatku

Spółka komandytowo-akcyjna jest podatnikiem CIT, co obliguje ją do zastosowania w rozliczeniach podatkowych odpowiedniej stawki podatkowej w wysokości 9% lub 19%. Stawka preferencyjna dotyczy przychodów innych niż uzyskiwanych z zysków kapitałowych w przypadku podatników posiadających status małego podatnika CIT, u których bieżące przychody osiągnięte w roku podatkowym nie przekroczyły wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 milionów euro przeliczonej według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy roku podatkowego (w 2022 roku limit ten wynosi 9 178 000 zł) oraz których przychody za 2021 r. nie przekroczyły kwoty 9 188 000 zł brutto, tj. wraz z należnym podatkiem VAT. Warto jednak zaznaczyć, że skorzystanie z obniżonej stawki CIT jest obwarowane licznymi wyjątkami związanymi m.in. z reorganizacją przedsiębiorstwa, co wymaga zwrócenia każdorazowo uwagi w przypadku zmiany formy prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku dokonania przekształcenia w określony sposób wyszczególniony w ustawie podatnik może utracić możliwość stosowania obniżonej stawki CIT w roku podatkowym, w którym rozpoczął działalność, oraz w roku podatkowym następującym bezpośrednio po nim!

Mechanizm odliczenia przysługujący komplementariuszowi

Do cech wpływających na popularność spółki komandytowo-akcyjnej zalicza się korzystne preferencje opodatkowania dochodów komplementariusza. Otóż komplementariusz, który odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem, ma prawo do odliczenia od podatku naliczonego od wypłat z zysku kwoty przypadającego na niego podatku zapłaconego przez spółkę za pomocą mechanizmu odliczenia w zeznaniu rocznym. Pozwala to uniknąć podwójnego opodatkowania, które wynikałoby z konieczności zapłaty podatku CIT (9% lub 19%) oraz podatku od dywidendy (19%). W określonych przypadkach istnieje również możliwość skorzystania z tzw. zwolnienia dywidendowego w odniesieniu do osób prawnych. Wówczas jednym z warunków jest m.in. posiadanie minimum 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki komandytowo-akcyjnej. Atrakcyjność takiej formy opodatkowania wynika również z braku obowiązku naliczania daniny solidarnościowej oraz podatku minimalnego w CIT, który nie ma zastosowania do nowych podmiotów gospodarczych przez pierwsze trzy lata ich funkcjonowania oraz w sytuacji, gdy udziałowcami spółki są wyłącznie osoby fizyczne.

Spółka komandytowo-akcyjna szansą na ucieczkę przed składką zdrowotną?

Składka zdrowotna

Należy zaznaczyć, że pełnienie funkcji komplementariusza lub akcjonariusza nie stanowi tytułu do ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego. Konsekwencją takiego rozwiązania jest brak obowiązku opłacania składek ZUS np. w przypadku jednoosobowej spółki komandytowo-akcyjnej. Jest to znacząca korzyść na rzecz komplementariusza z uwagi na nowy obowiązek oskładkowania osób działających na mocy powołania otrzymujących za to wynagrodzenie, który nie ma w tym przypadku zastosowania.

Agnieszka Dobras

Certyfikowana główna księgowa

Ostatnie artykuły